Heeft u zich ooit afgevraagd waarom er zoveel goedkope doeken van het luxe materiaal kasjmier op straat of op internet te koop worden aangeboden? Na het lezen van dit artikel zult u zich daar niet meer over verbazen.

Bij testinkopen op internet, maar ook in contact met handelaren uit India of Nepal, komen we steeds weer doeken tegen die zijn gemarkeerd met "100% kasjmier" of "70% kasjmier, 30% zijde", maar opvallend goedkoop zijn, soms zelfs onder de 20 euro. Als u bedenkt dat zelfs minderwaardige kasjmierwolle onverwerkt (!) ongeveer 100 dollar per kilo kost en dat een pashmina-sjaal minstens 180 gram weegt, dan kunt u aan één hand tellen dat hier iets niet klopt. Andere fabrikanten of verkopers proberen met aanduidingen als "goud" en "zilver" of een classificatie in A, B en C op hoge kwaliteiten te wijzen. Deze benamingen zijn pure verzinsels en doen eerder vermoeden dat het om een namaak gaat dan om een edel kasjmierproduct. Met een microscoop kan men zien waaruit veel van de goedkope doeken zijn gemaakt. Vaak gaat het om viscose of andere synthetische vezels, waarvan de inkoopprijs voor handelaren onder de één euro ligt, of om behandelde schapenwol. Wanneer u dergelijke producten draagt, zult u het kwaliteitsverschil snel op uw eigen huid voelen: alleen kasjmierproducten voelen aan als kasjmier.

Hoe kunt u zich als consument tegen fraude beschermen?

Het etiket
Wij voeren regelmatig kwaliteitscontroles uit op onze eigen goederen en weten daardoor waar u op moet letten: Ten eerste loont het zich om naar het etiket te kijken en de vraag te stellen hoe nauwkeurig de fabrikant de materiaalgegevens aangeeft. Correct is de volgens de Duitse textielkennzeichnungsverordening voorgeschreven materiaalangave zoals bijvoorbeeld "70% kasjmier, 30% zijde" of "100% kasjmier" respectievelijk "zuiver kasjmier". Verdacht zijn daarentegen aanduidingen als "100% pashmina", omdat pashmina noch een wolsoort is noch een volgens Duitse wetgeving toegestane textielkennzeichnung. Met deze valse aanduiding willen slimme handelaren moeilijkheden bij douanecontrole omzeilen en straf- en civielrechtelijke gevolgen vermijden. U kunt met grote waarschijnlijkheid ervan uitgaan dat een sjaal met de aanduiding "pashmina" geen gram kasjmier bevat.

De stof
Ook aan de stof zelf valt veel over de kwaliteit af te lezen. Is de stof koud en licht glanzend, dan gaat het zeker om viscose. Deze minderwaardige kunstvezel wordt vaak gebruikt bij Turkse, Indiase en Chinese imitaties, omdat deze gemakkelijk te produceren en erg goedkoop is. Voelt de stof daarentegen warm aan, dan spreekt dat voor kasjmier, maar kan ook op kunstmaterialen als polyethyleen of polyester wijzen. Hoe onderscheidt u nu tussen "warme" stoffen van kasjmier en kunstvezel? Het eenvoudigste is de zogenaamde brandproef: Pluk een paar haartjes uit het doek en steek ze aan. Branden ze snel op en ruikt de rook naar verbrand papier, dan gaat het waarschijnlijk om viscose. Vormt zich een helle, grote vlam, dan spreekt dit voor synthetische vezels als polyethyleen of polyester. Afhankelijk van de concrete samenstelling van deze synthetische vezels kan het materiaalmonster door het branden tot een klein klompje smelten. Wol respectievelijk kasjmierwolle herkent u eraan dat de stof moeilijk ontvlambaar is, een zoete geur van verbrand haar of nagel uitstraalt en het vezelnafval bultige knobbeltjes vertoont die u kunt wrijven. Daarmee blijft alleen de vraag open hoe u kasjmierwolle van andere wolsoorten, zoals bijvoorbeeld de aanzienlijk goedkopere behandelde schapenwol, onderscheidt.

De franje
Zoals ook een onbevooroordeelde toeschouwer zou doen, besteden wij bijzondere aandacht aan het uiterlijk van de franje. Onze franje is netjes gedraaid en altijd zorgvuldig geknoopt. Ook zult u aan de franje bij voorzichtig openen van de knopen nooit witte plekken zien, zoals men helaas vaker aantreft: dergelijke witte plekken duiden erop dat de pashmina pas als afgewerkt product is geverfd. Vooral Indiase pashmina-vervalsers grijpen om kostenredenen naar deze truc.

Onze kwaliteitsbewaking
Mercks Warenlexikon uit 1884 treft de spijker op zijn kop:
"Nog steeds zijn echt Indiase sjaals een gewaardeerd artikel dat boven alle mode staat. De handel daarin vereist echter een zo nauwkeurige deskundigheid als die een edelsteenhandelaar in zijn vakgebied moet hebben."

Dit citaat heeft ook meer dan 120 jaar later onverminderde gelding. Helaas zijn de vervalsingen – bijvoorbeeld door nieuwe procedures voor het verwerken van minderwaardige schapenwol – inmiddels zo goed dat alleen vakkennis niet meer voldoende is.

Wij controleren onze kasjmierproducten regelmatig onder een Bresser-microscoop met duizendvoudige vergroting. Omdat een dergelijke oppervlakkige controle niet voldoende is, laten wij de kwaliteit van onze goederen bovendien onderzoeken door een internationaal erkend laboratorium in Duitsland. Zodra kwaliteiten niet bevredigend zijn, dus bijvoorbeeld wanneer vervuiling van het kasjmier wordt vastgesteld, sturen wij de goederen compromisloos terug naar de leverancier.

Aanvullende informatie

• over textielonderzoeksprocedures (vooral over de brandproef) vindt u in de vakliteratuur, bijvoorbeeld: Alfons Hofer: Stoffe. Band 1: Rohstoffe: Fasern, Garne und Effekte, Frankfurt 2000
• over de geschiedenis van kasjmiersjaals: Mercks Warenlexikon, trefwoord "Shawl", Band 21, 3. Auflage, Leipzig 1884.